Reklama
  • Czwartek, 17 marca 2016 (11:05)

    Rodzaje anemii. Jak ją rozpoznać i leczyć

Może nas dopaść z powodu braku składników odżywczych, urazów, innych chorób, przyjmowanych leków.

Reklama

Czujesz się osłabiona? Nawet po niewielkim wysiłku dostajesz zadyszki i pojawia się ból w okolicy serca? Skarżysz się na ciągłą senność i apatię, dokuczają ci problemy z koncentracją i pamięcią? Jest Ci zimniej niż innym w tym samym otoczeniu, miewasz stany podgorączkowe?

W lustrze widzisz bladą twarz, a po odchyleniu powieki nienaturalnie blade spojówki? A kiedy np. gwałtownie wstajesz, masz przed oczami mroczki, a w uszach szumy? Takie objawy mogą wskazywać na anemię.

Najczęstsza jest anemia z niedoboru żelaza

Mogą do niej doprowadzić obfite miesiączki: wraz z krwią tracimy żelazo. Wiele kobiet, zwłaszcza po trzydziestce, miewa zaburzenia hormonalne skutkujące mięśniakami, które mogą nasilać krwawienia miesięczne i wywoływać pokrwawianie między miesiączkami.

Jeśli co miesiąc obficie krwawimy, organizm nie nadąża z uzupełnianiem niedoborów. A żelazo jest pierwiastkiem, który trudno się wchłania, także z preparatów.

Niedokrwistość z niedoboru żelaza może też wystąpić u osób, które mają na nie zwiększone zapotrzebowanie, ale nie dostarczają go sobie wystarczająco dużo.

Dotyczy to m.in. kobiet w ciąży, dojrzewających młodych ludzi i dzieci, które nie są karmione mlekiem matki. Niedobory żelaza występują też u osób ze schorzeniami utrudniającymi jego wchłanianie, np. z chorobą Leśniowskiego-Crohna i innymi chorobami zapalnymi jelit. Aby poradzić sobie z tą anemią, trzeba wykryć jej przyczynę. Jeśli są to miesiączki, trzeba podjąć leczenie pod opieką ginekologa.

Lekarz przepisze nam zapewne m.in. preparaty z żelazem. Suplementację warto wspomóc dietą. W pożywieniu są dwa rodzaje żelaza: w postaci hemowej i niehemowej. Różnią się one źródłem pochodzenia i przyswajalnością.

Przyswajalność żelaza nawet 2-krotnie się poprawia w obecności witaminy C – do mięsnych dań koniecznie jedzmy surówki.

Inny rodzaj ane mii to niedokrwistość megaloblasty czna.

Jest związana z niedoborem witaminy B12 i kwasu foliowego, co prowadzi do nieprawidłowego wzrostu komórek krwi: są zbyt duże, ale jest ich za mało.

Niedobór witaminy B12 dotyczy głównie osób niejedzących mięsa. Sprzyjają mu nadmierne spożycie alkoholu i schorzenia związane z niedoborem lub zaburzeniem funkcji produkowanego przez komórki żołądka czynnika Castle'a, który odpowiada za wchłanianie witaminy B12.

Niedobór kwasu foliowego to też efekt złej diety lub pewnych chorób (np. zespołu złego wchłaniania, nowotworów) czy przyjmowania leków (np. przeciwgruźliczych, przeciwpada czkowych).

Z niedokrwistością megaloblastyczną można walczyć dietą. Wzbogacić ją w produkty bogate w witaminę B12, czyli podroby i mięso. Ale i dla wegetarian się coś znajdzie: witaminę tę zawierają żółte sery, produkty pełnoziarniste, kasze, orzechy, sardynki, awokado, ziemniaki, banany i drożdże.

Kwas foliowy jest w zielonych warzywach, fasoli i produktach pełnoziarnistych. Wzbogaca się nim wiele produktów, np. soki pomarańczowe, mąkę. Możemy też sięgnąć po suplementy zawierające obie te substancje.

Kobiety w ciąży mają wręcz obowiązek suplementowania kwasu foliowego – jego niedobór powoduje bowiem u nich złe samopoczucie, a u płodu wady rozwojowe.

Inne rodzaje anemii

Niedokrwistość pokrwotoczna pojawia się w wyniku masywnego krwawienia wywołanego np. urazem. Może też być skutkiem długotrwałego krwawienia wewnętrznego, np. z hemoroidów, w jelitach czy żołądku.

Anemię powodują także niektóre choroby przewlekłe – białaczka, toczeń rumieniowaty, reumatoidalne zapalenie stawów, choroby nerek, nowotwory czy przewlekłe zapalenia bakteryjne, grzybicze lub wirusowe.

Gdy czerwone krwinki są w ustroju z jakiegoś powodu niszczone, powstaje niedokrwistość hemolityczna.

Tak się dzieje pod wpływem niektórych leków (np. sulfonamidów), w zatruciu metalami ciężkimi, w chorobach autoimmunologicznych, przy malarii czy toksoplazmozie.

Co ma bakteria do anemii?

Chodzi o Helicobacter pylori. Według najnowszych badań taki związek istnieje. U 10-20 proc. zakażonych tą bakterią rozwijają się wrzody żołądka lub dwunastnicy, czasem nawet rak żołądka.

Choroby te powodują krwawienia w przewodzie pokarmowym, co może doprowadzić do anemii związanej z brakiem żelaza. By zwalczyć H. pylori, koniecznie trzeba sięgnąć po antybiotyki.

Rozpoznanie. Trzeba przeanalizować kilka składników krwi. Są to:

1. Hemoglobina (Hb). Panie powinny mieć 12-16 g/dl, mężczyźni 14-18 g/dl.

2. Hematokryt (Hct). U kobiet powinien wynosić 35-47%, u mężczyzn 42-52%.

3. Erytrocyty (RBC). To krwinki czerwone. U kobiet prawidłowa ich liczba to 4,2–5,4 mln/mm3, u panów 4,7–6,2 mln/mm3.

4. Objętość krwinki czerwonej. Prawidłowa: 80-92 fl. Mniejsza oznacza nie dokrwistość mikrocytarną (przy niedoborze żelaza), powyżej normy – makrocytarną (w niedoborze witaminy B12).

5. Poziom żelaza. Norma dla kobiet: 6,6 – 26 mmol/l, dla mężczyzn:10,6 – 28 mmol/l.

6 Poziom witaminy B12. Powinien wynosić 148-740 pmol/l (200-1000 ng/l). Przy wartości niższej niż 89 pmol/l (120 ng/l) określa się niedobór.

7. Poziom kwasu foliowego. U zdrowej osoby powinien wynosić 6,0 - 15,0 ng/ml.

Liczy się skład

W osoczu krwi „pływają” płytki, leukocyty i erytrocyty. W rozwoju anemii główną rolę grają te ostat- nie. Krwinki czerwone są barwione i wysycane hemoglobiną – to białko, które zbiera w płucach cząsteczki tlenu i transportując je po organizmie, oddaje poszczególnym tkankom.

Erytrocyty są dla niej czymś w rodzaju pojazdu. Do produkcji hemoglobiny konieczne jest żelazo. Jego niedobór sprawia, że jest jej za mało, a wtedy do komórek dociera za mało tlenu – pogarsza się cała przemiana komórkowa.

Żelazo na talerzu

Hemowe kryje się w produktach pochodzenia zwierzęcego. W tej postaci jest lepiej przyswajalne. Znajdziemy je w podrobach, wątróbce, kaszance i czerwonym mięsie, żółtku jaja i tuńczyku.

Niehemowe wchłania się dużo gorzej. Jest jednak alternatywą dla wegetarian. Znajduje się w kiełkach, suszonych morelach (niesiarkowanych!), buraczkach, wodorostach, natce pietruszki i warzywach liściastych, warzywach strączkowych, suszonych śliwkach i figach oraz herbatkach i sałatkach z pokrzywy.

Dobry Tydzień

Zobacz również

  • Jakiś czas temu moja ciotka poleciła mi sok z pokrzywy. Można go samemu zrobić. Pokrzywy najlepiej zbierać (w rękawicach!) w maju, dlatego zachęcam wszystkie panie. Na sok potrzeba około... więcej

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.